Trong địa hạt học thuật, tất cả đều bình đẳng, quyền lực chính trị cũng không thể chi phối

Trong địa hạt học thuật, tất cả đều bình đẳng, quyền lực chính trị cũng không thể chi phối.

Đây là điều mình rút ra sau khi đọc một bài báo trên báo Sankei (tin cũ từ năm 2015). Có lẽ đây là một phương châm hơi bị lý tưởng hoá, nhưng mình nghĩ cần hướng tới.

—————————

Nội dung của tin xoay quanh sự kiện luận văn thạc sỹ của thị trưởng thành phố Shimonoseki (tỉnh Yamaguchi) bị hội đồng giáo sư của khoa kinh tế của trường đại học “Shimonoseki City University” đánh trượt. (trường ĐH này do thành phố lập ra).

Ông thị trưởng không đồng ý với kết luận của hội đồng giáo sư và đòi công khai thông tin về quá trình đánh giá luận văn, trong khi hiệu trưởng của trường ĐH nói rằng họ chỉ làm theo quy định của trường.

Đề tài luận văn thạc sỹ của ông thị trưởng là về sự phân quyền ở địa phương. Luận văn của ông dài 550 trang A4 (quá khủng khiếp đối với một luận văn thạc sỹ), trong đó ông viết cả về kinh nghiệm làm việc thực tiễn và nhân sinh quan của ông.

Thị trưởng rất tự tin về luận văn của mình nhưng khi luận văn được đưa ra hội đồng giáo sư (gồm 33 người), luận văn đã bị đánh trượt vì không được tối thiểu 2/3 số thành viên trong hội đồng thông qua.

Thị trưởng rất bực bội vì ông cho rằng luận văn của ông bị đánh trượt chủ yếu vì lối viết của nó quá khác biệt so với các luận văn thông thường chứ không phải vì nội dung của nó.

Hiệu trưởng ĐH Shimonoseki mặc dù rất bối rối vì bị người đứng đầu của thành phố chỉ trích nhưng vẫn kiên quyết giữ lập trường của mình.

http://www.sankei.com/politics/news/150310/plt1503100036-n1.html

Để thành công trong khoa học – một vài nguyên tắc (by J.D.Watson)

Bản dịch bài nói chuyện của J.D.Watson – nhà khoa học đạt giải Nobel năm 1963 vì đã phát hiện ra cấu trúc DNA cùng với Francis Crick (vào năm 1953)

Cuộc đời của Watson cũng có nhiều sự kiện đáng chú ý. Năm 2007, ông bị “vạ miệng” vì phát biểu rằng trí thông minh liên quan đến chủng tộc. Ông đã phát biểu rằng: “vốn đã buồn rầu về viễn cảnh của châu Phi” vì “tất cả các chính sách xã hội của chúng ta dựa trên thực tế rằng trí thông minh của họ tương đương với của chúng ta – dù rằng tất cả các xét nghiệm không thực sự nói như vậy” (http://tinyurl.com/qdfpwp6). Sau đó ông buộc phải rời phòng thí nghiệm Cold Spring Harbor ở New York và năm 2014 ông phải bán cả huân chương Nobel của mình để trang trải cuộc sống (http://tinyurl.com/olaefl5).

Tựa gốc của bài nói chuyện là “Succeding in Science: Some Rules of Thumb”.

Một vài điểm chính trong các nguyên tắc của Watson:

  • Thành công trong khoa học cần có may mắn, nhưng chỉ may mắn thôi là không đủ.
  • Để thành công trong khoa học, chỉ thông minh thôi là chưa đủ, vì có rất nhiều người thông minh chẳng đi tới đâu trong sự nghiệp khoa học của họ. Bạn cần kết hợp trí thông minh với tinh thần sẵn lòng không tuân theo các quy ước nếu các quy ước này ngăn con đường bạn tiến lên phía trước.
  • Học từ những người thành công (những người chiến thắng). Tránh “chơi” với những kẻ ngốc, hay những người có suy nghĩ tiêu cực.
  • Chấp nhận mạo hiểm
  • Nghiên cứu những vấn đề mình yêu thích – tránh những vấn đề mà mình thấy chán ngắt.
  • Có người trợ giúp. Luôn có một người sẵn lòng cứu giúp bạn khi bạn thấy mình đang rơi vào một hoàn cảnh bi đát.
  • Có người để trao đổi, thảo luận các ý tưởng.
  • Nếu bạn không thể đứng cùng những đồng nghiệp, những nhà khoa học khác trong ngành mình, tốt nhất là hãy tránh xa khoa học.

Theo mình kỹ năng thông tin và truyền đạt là kỹ năng rất quan trọng trong nghiên cứu. Luôn ghi nhớ câu “Research is communication”.

Sau đây là bản dịch tiếng Việt của bài nói chuyện do tôi thực hiện.

Continue reading

Kích dục dữ liệu (Data Porn)

Gần đây mình đọc được một bài báo khá hay với nội dung gây tò mò là “kích dục thương hại” (Poverty porn). Theo như bài báo, “kích dục thương hại “ được định nghĩa là “bất kỳ dạng truyền thông viết, hình ảnh, phim… khai thác tình cảnh nghèo đói nhằm làm tăng sự cảm thông để bán báo hoặc gây quỹ từ thiện hoặc để lấy danh tiếng”. Tìm đọc bài báo trên báo tuổi trẻ: http://bit.ly/1q8XReY

Trong báo chí, còn có một loại “kích dục” nữa gọi là “kích dục dữ liệu” (data porn). Loại này xuất hiện sau khi một loại hình báo chí mới ra đời là “báo chí hướng dữ liệu” (data-driven journalizm: http://en.wikipedia.org/wiki/Data-driven_journalism).

Theo (http://bit.ly/1uUVFiZ), “data porn” là hình thức khi các nhà báo tìm kiếm sự chú ý với những số liệu, hoặc biểu diễn số liệu bằng các đồ thị, hình vẽ nhưng không tăng thêm giá trị (add value) với câu chuyện đang kể”. Thu thập số liệu và biểu diễn chúng bằng các bảng số liệu, hình vẽ, đồ thị đẹp mắt chỉ vì chúng gây ấn tượng không phải là báo chí. Đó là một cách “kích dục dữ liệu”.

Trong đời học hành, mình cũng không ít lần làm kiểu “kích dục dữ liệu”. Khi viết tiểu luận hoặc báo cáo, chắc mọi người cũng nhiều lần cố gắng đưa thật nhiều dữ liệu, số liệu, hình vẽ vào để cho bản báo cáo thêm “đầy đặn”, hoặc gây ấn tượng với giáo viên. Nghĩ lại thấy cách làm đó thật ấu trĩ và thể hiện sự lười biếng, lười suy nghĩ của người viết. Người đọc không cẩn thận có thể bị ấn tượng nhưng người đọc cẩn thận sẽ đặt câu hỏi “những số liệu, bảng biểu đó có ý nghĩa, liên quan gì với câu chuyện đang nói tới trong bài”.

Một lời khuyên là hãy bắt đầu bằng một câu hỏi hoặc chủ đề nhỏ liên quan đến câu chuyện đang muốn viết và thu thập, biểu diễn dữ liệu để trả lời cho câu hỏi đó.

Hy vọng sau khi đọc bài này mình và các bạn cũng sẽ có ý thức hơn khi viết lách để tránh rơi vào tình trạng “data porn”.

How to get lucky (by Hiroshi Mikitani – CEO of Rakuten)

Whenever someone is successful, there will be another person on the sidelines complaining that person was “just lucky.”

We hear that sometimes at Rakuten. Our e-commerce business is successful and there are some who will say that we were lucky – we rode the wave of e-commerce popularity.

There is a secret to riding opportunity’s wave and becoming the “lucky” person. I am here to reveal it today.

Success is created out of the accumulation of many 0.01% improvements. It is through these improvements that you become able to grasp great opportunities. We call people who do business this way “lucky.”

It’s critical to understand how your efforts to improve, every day, even by a small amount, contribute to your being lucky.  Because it doesn’t matter how big an opportunity you are presented with. If you are not ready for it, you will not be able to seize it. Most likely, you will not even see it in the first place. Someone who has never learned to surf, never practiced the sport, will never be able to ride a wave no matter how big a swell comes along. Opportunity is the same. It’s true that Rakuten was able to rive the wave of the IT boom to great success. But for those who were unprepared for it, that same wave was a disaster. To ride opportunity’s wave, you must be prepared.

How to do that? 0.01% at a time. Just be a little more efficient today than you were yesterday and a little more efficient tomorrow than you were today. Get to your desk ten minutes earlier. Seek input from one more person. Look at your job objectively as if someone else were doing it – look at the errors and think about how you would advise another person to address those points. Each error has a reason – too much work, not enough time, not enough assistance. Address each one.

Set a framework for your efforts. Keep a record of their results. Commit to 0.01% improvement every day. And when the wave comes, you will be lucky.