Áp lực sợ bỏ lỡ

Khái niệm này được định nghĩa là áp lực, lo lắng mình sẽ bỏ lỡ một thông tin, mối quan hệ, đồ giảm giá, etc nào đó (có vẻ) có ích ngay tại thời điểm hiện tại hoặc trong tương lai.

Ví dụ, bạn nhìn thấy một cuốn sách, thông tin, bài báo mà người khác share và nói là hay, có ích, bạn sẽ có cảm giác là cần mua, đọc nó. Bạn lưu lại và tự nhủ là khi nào có thời gian sẽ đọc. Cuối cùng, bạn chẳng bao giờ/hiếm khi động tới. Thậm chí khi mua/lưu lại, bạn sẽ bị não bộ đánh lừa và có cảm giác là đã đọc xong nội dung trong đó.

Việc có quá nhiều thông tin/vật dụng cũng khiến cho những thông tin/vật dụng cần thiết và hữu ích thật sự bị đẩy xuống dưới và bị bỏ qua một cách đáng tiếc.

Trong thời đại thông tin bùng nổ và cạnh tranh khốc liệt thì áp lực sợ bỏ lỡ lại càng lớn. Mình cũng đang bị mắc vào. Số lượng trong danh sách lưu lại (bằng pm pocket: https://getpocket.com/) để đọc sau của mình đã lên tới hơn 1500 và mục cũ nhất chưa đọc là cách đây 204 ngày.

Chắc phải thực hiện chiến lược là cái gì đọc được luôn trong ngày, tuần thì mới lưu lại còn không thì bỏ qua luôn, và định kỳ dọn dẹp những bài quá lâu không động tới.

Những thứ tưởng là cần nhưng cuối cùng hoá ra lại không cần lắm.

Bàn về thành kiến/định kiến

Trong cuộc sống có khá nhiều thành, định kiến mà dù muốn hay không bạn cũng phải thừa nhận sự tồn tại của nó. Những thành kiến vi tế đến mức ngay cả những người nhận mình là công tâm có khi cũng không biết mình mắc phải. Ví dụ tiêu biểu nhất có lẽ là thành kiến về giới tính. Chúng ta nghe nhiều về những nhận định như con gái thường kém hơn con trai trong các môn toán, khoa học, hay nữ thì lập trình kém hơn nam — trong khi có nghiên cứu chỉ ra điều ngược lại (Xem Women considered better coders – but only if they hide their gender). Hay có nghiên cứu về thành kiến về giới tính chỉ ra các giảng viên nam thường được đánh giá cao hơn giảng viên nữ, nếu sinh viên không biết giới tính của giảng viên thì đánh giá sẽ công bằng hơn rất nhiều (Xem: Best Way for Professors to Get Good Student Evaluations? Be Male). Tác hại có thể thấy là những người bị thành kiến nếu luôn bị nghe những điều đó thì khả năng điều được nghe thành sự thật là rất cao. Ví dụ, nếu ta suốt ngày nói với một bé gái rằng nó sẽ không thể giỏi toán hay khoa học bằng các bé trai, có thể nó sẽ tin điều đó là thật và không cố gắng nữa.

Khi đọc sách hay đọc các bài viết, thỉnh thoảng tôi cũng bị mắc phải những thành kiến như: tác giả này viết thì nhất định hay, hay thằng đó viết thì dứt khoát là tào lao, và tôi cũng có lúc mắc vào “confirmation bias” — tức là có xu hướng đồng tình với những gì mình MUỐN đồng tình. Những thành kiến và định kiến đó là rào cản vô hình ngăn trở chúng ta tiếp nhận những kiến thức, quan điểm mới  đến từ những người chúng ta không ưa thích. Vượt qua những thành kiến đó rất khó vì chúng ta là con người có tình cảm, yêu ghét chứ không phải là máy móc! Nhưng tôi luôn cố gắng tự nhắc nhở mình quên đi tác giả mà tập trung vào những suy nghĩ tác giả muốn truyền tải.

P/S: Nghe có vẻ mâu thuẫn, nhưng tôi nghĩ rằng tìm hiểu về “background” của tác giả có ý nghĩa nhất định để hiểu sâu hơn về những suy nghĩ tác giả truyền đạt trong tác phẩm.