Books

Updated on 2016/06/19

Một số cuốn sách hay mà mình nghĩ đã giúp ích rất nhiều cho bản thân, và một phần nào đó đã thay đổi cách suy nghĩ, thói quen của mình

Research Related

Ph.D is not enough, by Peter J. Feibelman (book)

The Craft of Research, by  Wayne C. Booth

The Ph.D. Grind: A Ph.D. Student Memoir, by Phillip Guo

Problem Solving

How to Solve It: A New Aspect of Mathematical Method, by George Polya
Cuốn sách mình rất thích về cách giải quyết vấn đề. Cuốn này mình đọc bản dịch khi còn học cấp 3 nhưng hồi đó chưa thực sự thích thú lắm vì nhiều chỗ chưa hiểu. Bây giờ đọc bản gốc bằng tiếng Anh mới thực sự thấm. Recommend cho những ai quan tâm đến cách giải quyết vấn đề, đặc biệt là giáo viên, lập trình viên.

Business & Management

The Skinny on Time Management: How to Maximize Your 24-Hour Gift, by Jim Randel
Một cuốn sách nhỏ về quản lý thời gian, trình bày dưới dạng truyện tranh nhưng thật sự dễ đọc, dễ vào đầu.

トヨタの片付け: (Tiếng Nhật): Cuốn sách nói về triết lý quản lý của công ty Toyota. Cuốn sách này mình rất thích vì nó có nhiều triết lý hay, không chỉ đối với các công ty mà còn với từng cá nhân.

「仕事が速い人」と「仕事が遅い人」の習慣  (Tiếng Nhật): Một cuốn sách tương tự cuốn 7 thói quen của người thành công (7 habits of effective people). Nội dung là so sánh những thói quen của người làm việc hiệu quả và những người làm việc kém hiệu quả, qua đó đúc rút thành kinh nghiệm. Cuốn này viết rất chi tiết và thực dụng, nhiều lời khuyên có thể ứng dụng ngay trong cuộc sống được.

– “Người giàu có nhất thành Babylon“,  George S. Clason. Một cuốn sách khá hay về chủ đề “dạy làm giàu”. Dù kiến thức thì không có gì mới lắm (với mình) nhưng mình khoái cách dẫn dắt của tác giả.

Tiểu sử/hồi ký

– “Honda Soichiro – Biến Giấc Mơ Thành Sức Mạnh Đi Tới“. Cuốn sách nói về quá  trình ông Honda đã trải qua trong sự nghiệp lẫy lừng của mình. Có nhiều bài học đáng giá được đúc kết bởi một người thành công nhưng cũng trải qua không ít những thất bại. Mình nhớ nhất là lời tự răn mình của ông Honda về đạo đức công nghiệp.

Critical Thinking

Asking the right questions: A guide to critical thinking, by Neil Browne.

Triết học/Tư tưởng

Tôi tự học (tác giả Thu Giang Nguyễn Duy Cần). Một cuốn sách bàn về ý nghĩa của sự học. Thực sự là một cuốn sách rất hay, và đáng để tham khảo của một nhà trí thức lớn.

Why: A Guide to Finding and Using Causes, của tác giả Samantha Kleinberg. Trong cuốn sách này, tác giả đưa ra định nghĩa về quan hệ nhân quả, lý giải vì sao tìm ra quan hệ lại quan trọng, giới thiệu các phương pháp để tìm ra câu trả lời cho các câu hỏi tại sao một cách có hệ thống, cách đưa ra các chính sách sau khi đã biết quan hệ nhân quả,… Cuốn sách rất hữu ích đối với mình khi giúp mình thận trọng hơn trong khi đọc các thông tin khoa học, biết phân biệt giữa quan hệ nhân quả và quan hệ tương quan, phân biệt các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức của chúng ta về quan hệ nhân quả. Nhưng cuốn sách tương đối khó đọc vì sử dụng nhiều từ ngữ rất khó, và có vẻ quá cô đọng.

Khuyến học, tác giả Yukichi Fukuzawa.

Cuốn sách của một nhà tư tưởng nổi tiếng người Nhật, người được mệnh danh là Vonte của Nhật. Mặc dù không phải là một cuốn nổi tiếng nhất của ông, nhưng tại thời điểm cuốn sách ra mắt, nó nhận được rất nhiều sự quan tâm của người dân Nhật.

Cuốn sách là một tập hợp các tư tưởng của Fukuzawa về sự học, tri thức, vai trò của sự học và tri thức đối với sự phát triển của mỗi cá nhân và của cả một đất nước. Khi đọc cuốn sách, mình nhận ra những điều mình đã biết nhưng được tác giả diễn đạt một cách mạch lạc, rõ ràng. Trong cuốn sách cũng có những điều mình không hoàn toàn đồng ý với tác giả, một số chỗ trong cuốn sách, ông có phần cực đoan khi phán xét người khác.

Điều đặc biệt là khi đọc cuốn sách, mình nhận thấy xã hội Nhật Bản thời Fukuzawa rất giống với xã hội Việt Nam bây giờ. Các tật xấu của người Nhật cũng rất giống các tật xấu của người Việt Nam thời bây giờ.

Tựu chung, đây là một cuốn sách đáng đọc, nhất là với những người trẻ tuổi đang hoang mang trước vô vàn những giá trị quan trong cuộc sống.

Khoa học

– “のうだま―やる気の秘密” (bí quyết tạo động lực bằng đánh lừa bộ não) của tác giả Ikegaya Yuji (http://www.hippocampus.jp/CV/) – một nhà nghiên cứu về não bộ. Đọc thêm bài tóm tắt các ý mình tâm đắc tại đây.

Child Education

-Book, tiếng Nhật: (Happy Advices for busy papa) 忙しいパパのための子育てハッピーアドバイス

– 子育てハッピーアドバイス (Happy Advice): cũng nằm trong series các cuốn sách về nuôi dạy con cái của bác sỹ tâm lý Akehashi Daiji. Cuốn sách được viết không phải với mục đích để đào tạo con cái bạn trở thành thiên tài mà giúp những đứa trẻ có được sự hạnh phúc, tự tin và yêu quý bản thân mình. Những điều này có lẽ còn quan trọng hơn cả việc truyền đạt kiến thức. Một cuốn sách cần có trên giá sách của các bậc cha mẹ. Ở Việt Nam đã có bán bản dịch tiếng Việt.

Totto-chan – cô bé ngồi bên cửa sổ, của nữ tác giả Tetsuko Kuroyanagi. Cuốn sách được xuất bản năm 1979 và đã ngay lập tức gây được tiếng vang ở Nhật Bản. Cuốn sách đã được dịch ra nhiều thứ tiếng và gây xúc động trên thế giới. Điều mình nhớ nhất sau khi đọc cuốn sách là: 1) Hãy để cho trẻ con phát triển đúng với sở thích và năng lực của chúng; 2) Hãy tin tưởng vào con trẻ, giúp chúng hình thành sự tự tin vào bản thân, rằng sự tồn tại của chúng là có ý nghĩa với người khác; 3) Nhìn nhận những điểm tốt của trẻ con. Ý 2) và 3) có nhiều điểm chung với cuốn “Happy Advice” của bác sỹ Akehashi Daiji. Với mình cuốn “Totto-chan” là một cuốn sách đáng đọc đi đọc lại vài lần.

“Em phải đến Harvard học kinh tế”, tác giả Lưu Vệ Hoa – Trương Vũ Hán. Năm 2011, trước khi sinh con gái đầu lòng, mình đã lọ mọ copy & paste từ một thread trên diễn đàn và định dạng thành dạng sách điện tử để tặng vợ và con gái. Bản điện tử đang lưu hành trên mạng chính là bản do mình làm nhưng không có trang cuối cùng ghi lời đề tặng của mình cho vợ và con. Theo mình đây là một cuốn sách hay, đáng tham khảo, mặc dầu áp dụng theo là quá khó, đòi hỏi bố mẹ cũng phải là những người vĩ đại.

– “Dạy con kiểu Pháp” – sách do Thaihabooks dịch từ cuốn sách “French Children Don’t Throw Food” (Trẻ em Pháp không ném thức ăn) của tác giả Pamela Druckerman. Tác giả là nhà báo người Mỹ, sống và làm việc tại Paris, Pháp. Cô sinh con và nuôi dạy con ở Pháp và khám phá ra những khác biệt giữa cách nuôi dạy con “kiểu Mỹ” và “kiểu Pháp.” Về cơ bản, mình thấy đây là một cuốn sách hay về chủ đề nuôi dạy con. Tác giả có cái nhìn đa chiều về các quan điểm dạy con khác nhau. Khi bàn về các quan điểm khác nhau, cô đều dẫn đến các nghiên cứu tâm lý học, lý giải những khác biệt dựa trên những khác nhau về văn hoá, quan niệm đạo đức, chuẩn mực xã hội. Mình rất thích cách tiếp cận này vì nó làm cho cuốn sách không rơi vào giáo điều, hay nói một chiều. Tuy nhiên, những bạn đọc thiếu kiên nhẫn có thể thấy cuốn sách có phần lan man và khó nắm bắt các ý tưởng trong đó.

– “What’s Math Got to Do with It?: Helping Children Learn to Love Their Least Favorite Subject–and Why It’s Important for America” của tác giả Jo Boaler.
Một trong các chủ đề mình rất quan tâm (khi có thời gian) là các kiến thức về tâm lý và giáo dục. Trong đó, mình rất quan tâm đến các phương pháp giảng dạy môn toán cho trẻ, vì mình rất muốn các con của mình yêu thích môn toán. Đọc cuốn sách “What’s Math Got to Do with It?: Helping Children Learn to Love Their Least Favorite Subject–and Why It’s Important for America” của tác giả Jo Boaler (GS ĐH Stanford: https://ed.stanford.edu/faculty/joboaler), mình thực sự thấy như được mở rộng tầm mắt. Rất nhiều những hiểu biết sâu sắc về phương pháp giảng dạy toán, những vấn đề của cách dạy toán hiện tại (ở Mỹ), ảnh hưởng tiêu cực của phân nhóm theo năng lực (kiểu lớp chọn), các nghiên cứu tâm lý về sự khác biệt trong nhận thức giữa bé trai và bé gái, vì sao cách dạy toán hiện tại lại “thiên vị” các bé trai hơn các bé gái, làm sao để trẻ yêu thích môn toán,..

Bên cạnh đó, mình cũng thấy được các nghiên cứu về xã hội nhân văn hấp dẫn và phức tạp như thế nào. Khi nghiên cứu về ảnh hưởng tiêu cực của việc phân nhóm theo năng lực (ability grouping), tác giả đã theo dõi các em học sinh ở những nơi áp dụng chính sách này và những nơi không áp dụng chính sách này trong nhiều năm với rất nhiều khảo sát và cuộc phỏng vấn. Các nghiên cứu về xã hội, nhân văn nếu làm thực sự tử tế, có ý nghĩa rất to lớn trong hoạch định chính sách xã hội, nâng cao chất lượng giáo dục — những điều góp phần làm cho xã hội tốt đẹp hơn.

Ngôn ngữ và văn hoá Nhật

– “Making Sense of Japanese“, by Jay Rubin (http://tinyurl.com/pxrx4zc) – là dịch giả chính cho các tác phẩm của tiểu thuyết gia Nhật Bản – Haruki Murakami. Như tác giả giới thiệu, đây không phải là một cuốn sách giáo khoa về ngữ pháp đúng nghĩa. Nó giải thích các hiện tượng ngôn ngữ, thói quen sử dụng ngôn ngữ trong tiếng Nhật dưới nhiều góc độ: mối liên hệ đến lịch sử và các chuẩn mực xã hội đã ảnh hưởng đến thói quen này.
Tiếng Nhật được cho là ngôn ngữ khó học vì những hiện tượng như “diễn đạt gián tiếp”, “diễn đạt nửa vời” (half-revealed),..; nhưng thực ra giống như ngôn ngữ khác nó cũng có thể diễn đạt chính xác tất cả mọi thứ (chẳng thế mà các sách khoa học đều có thể dịch ra tiếng Nhật và đọc cũng rất dễ hiểu). Thói quen “diễn đạt gián tiếp” của người Nhật phần lớn bắt nguồn từ các chuẩn mực xã hội. Như tác giả diễn giải, có thể thói quen này liên quan đến lịch sử của nước Nhật. Nước Nhật dưới chế độ Mạc Phủ (http://tinyurl.com/n3yoo74) – được cai trị bởi các Samurai là một chế độ cực kỳ hà khắc. Mọi hành vi, lời nói được cho là thất kính có thể bị trừng phạt nặng nề, vì thế con người trong xã hội đó đã phải thích nghi bằng cách nói “nửa vời” hay phải dùng “kính ngữ” một cách nghiêm ngặt – lâu dần nó hình thành nên tính cách và thói quen dùng ngôn ngữ của người Nhật như hiện nay. (giả thuyết này với mình xem ra khá hợp lý).
Cuốn sách cũng lý giải các hiện tượng ngôn ngữ khác như câu không có chủ ngữ trong tiếng Nhật (subjecless sentence, zero pronoun), cách dùng Wa, ga,… Cuốn sách khả mỏng (chỉ 135 trang) nhưng lượng kiến thức chẳng nhỏ tý nào.

Văn học

Truyện con mèo dạy hải âu bay, by Luis Sepulveda.
Một câu chuyện đầy tình nhân văn. Sau này nhất định sẽ cho con gái đọc cuốn này.

Trại súc vật, by George Orwell

Một câu chuyện trào phúng về Liên Xô thời Stalin. Đọc xong, thấy có cảm giác mình đã gặp những điều tương tự ở đâu đó trên đất nước Việt Nam

Martin Eden, by Jack London.

Mình đọc bản tiếng Việt của cuốn này hồi còn nhỏ. Truyện kết thúc không có hậu lắm nhưng mình thấy rất thích. Giờ không còn nhớ chi tiết nhưng sẽ đọc lại khi có thời gian.

Đứa trẻ lạc loài, của tác giả Dave Pelzer. Một câu chuyện cảm động về cuộc đời của một cậu bé bị ngược đãi từ năm 4 tuổi, cũng chính là cuộc đời thực của tác giả. Mình rất thích cách tác giả mô tả diễn biến nội tâm phức tạp của đứa trẻ: vừa sợ mẹ mình, vừa muốn được mẹ yêu thương.Ước gì sẽ không còn trẻ em nào bị rơi vào cảnh ngược đãi như vậy nữa. Mình dự định sẽ đọc tiếp hai tác phẩm của cùng tác giả: “Không nơi nương tựa” (1995) và “Đi ra từ bóng tối”. Các hoạt động vì thanh thiếu niên của Dave Pelzer có tại trang: www.devepelzer.com

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: