Kích dục dữ liệu (Data Porn)

Gần đây mình đọc được một bài báo khá hay với nội dung gây tò mò là “kích dục thương hại” (Poverty porn). Theo như bài báo, “kích dục thương hại “ được định nghĩa là “bất kỳ dạng truyền thông viết, hình ảnh, phim… khai thác tình cảnh nghèo đói nhằm làm tăng sự cảm thông để bán báo hoặc gây quỹ từ thiện hoặc để lấy danh tiếng”. Tìm đọc bài báo trên báo tuổi trẻ: http://bit.ly/1q8XReY

Trong báo chí, còn có một loại “kích dục” nữa gọi là “kích dục dữ liệu” (data porn). Loại này xuất hiện sau khi một loại hình báo chí mới ra đời là “báo chí hướng dữ liệu” (data-driven journalizm: http://en.wikipedia.org/wiki/Data-driven_journalism).

Theo (http://bit.ly/1uUVFiZ), “data porn” là hình thức khi các nhà báo tìm kiếm sự chú ý với những số liệu, hoặc biểu diễn số liệu bằng các đồ thị, hình vẽ nhưng không tăng thêm giá trị (add value) với câu chuyện đang kể”. Thu thập số liệu và biểu diễn chúng bằng các bảng số liệu, hình vẽ, đồ thị đẹp mắt chỉ vì chúng gây ấn tượng không phải là báo chí. Đó là một cách “kích dục dữ liệu”.

Trong đời học hành, mình cũng không ít lần làm kiểu “kích dục dữ liệu”. Khi viết tiểu luận hoặc báo cáo, chắc mọi người cũng nhiều lần cố gắng đưa thật nhiều dữ liệu, số liệu, hình vẽ vào để cho bản báo cáo thêm “đầy đặn”, hoặc gây ấn tượng với giáo viên. Nghĩ lại thấy cách làm đó thật ấu trĩ và thể hiện sự lười biếng, lười suy nghĩ của người viết. Người đọc không cẩn thận có thể bị ấn tượng nhưng người đọc cẩn thận sẽ đặt câu hỏi “những số liệu, bảng biểu đó có ý nghĩa, liên quan gì với câu chuyện đang nói tới trong bài”.

Một lời khuyên là hãy bắt đầu bằng một câu hỏi hoặc chủ đề nhỏ liên quan đến câu chuyện đang muốn viết và thu thập, biểu diễn dữ liệu để trả lời cho câu hỏi đó.

Hy vọng sau khi đọc bài này mình và các bạn cũng sẽ có ý thức hơn khi viết lách để tránh rơi vào tình trạng “data porn”.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: